суббота, 24 ноября 2012 г.

JavaScript sürətlə inkişaf edir

Son illərdə JavaScript dili sürətlə inkişaf edir. Artıq bu dilə skeptik yanaşan insanlar onu dərindən öyrənirlər və dəstəkləyirlər. Əvvəllər bu dilə əsasən statik veb səhifələrə dinamiklik gətirən bir skript kimi yanaşırdılar.

JS-in bu cür irəliləməsinin əsas səbəblərdən biri HTML5 standartının üzə çıxması oldu. HTML köhnə toz basmış 4-cü versiyadan müasir zəmanə ilə ayqlaşmaq üçün əsaslı dərəcədə yeniləşdi. HTML5-CSS3-JavaScript birləşməsinin gücünü hamı anladı. Adobe öz nəhəng Flash sistemini yavaş-yavaş dayandırmağa məhkum oldu. Çünki artıq RIA sistemlərinin zamanı gəlmişdi. Sürətlə inkişaf edən və proqramçıların bəraətini qazanmış Microsoftun əməyi - Silverlight-da artıq 5-ci versityadan sonra dayandırılmağa məhkum oldu. Tamam, artıq HTML5 zamanıdır! Və HTML5 JavaScriptin inkişafına güclü təkan verdi.

Artıq JavaScript Microsoftun rəsmən dəstəklədiyi və istafədəyə tövsiyyə etdiyi dillər siyahısına daxil edilib. Yəni tək veb üçün yox, artıq Windows üçün doğma proqramlar da yazmağa tövsiyyə edilir. Hətta rəsmi sertifikatlara da Microsoft bu dili daxil edib. Üstəgəl tanınmış iOS və Android sistemləri üçün də bu dildən geniş istifadə edilməsini qəbul ediblər.

Hal-hazırda  ECMAScript 5 istifadə oluur və  veb-bələdçiləri (browser) tərəfindən dəstəklənməyə davam edir. Beşinci standart yeni imkanlar yaratdı,  əsasən də obyekt-yönümlü yüksək səviyyəli dillərə (C#, Java, C++ və s.) üstünlük verən proqramçılara. Lakin sadaladığımız dillərdən JS hələ çox uzaqdır. Amma ...


Qarşılayın TypeScript və ya, Əhsən sənə Xelsberq!

TypeScript - JavaScript dilinin üstünə yazılmış bir kod örtüyüdür. Amma bu dili obyekt yönümlü proqpramlaşdırma (OYP) prinsiplərinə necə də oxşadıb. OYP dillərində yazan proqramçıları TypeScript əlan özünə cəlb edəcək. Ən asası ciddi tipləşdirməyə görə. İkincisi OYP prinsiplərinə uyğun sinif formasına görə. Üstəgəl Visual Studio mühitinə inteqrasiya olunur və kompilyasiyadan sonra təmiz JavaScript koduna çevrilir. JQuery-ni tam dəstəkləyir. Sözün qısası, özünüz baxın və mütləq dahi Xelberqin məruzəsinə qulaq asın:

http://www.typescriptlang.org/



ECMAScript 6 gəlir

Bunula yanaşı, JavaScriptin özüdə inkişafdadır. Artıq 6-cı standartı gəlir. Orada da ənənəvi OYP prinsiplərinə tərəf mühüm irəliləyişlər var.

http://addyosmani.com/blog/a-few-new-things-coming-to-javascript/

https://developer.mozilla.org/en-US/docs/JavaScript/ECMAScript_6_support_in_Mozilla




суббота, 18 февраля 2012 г.

Microsoft şirkəti Windows 8 üçün yeni loqosunu təqdim etdi.

Microsoft şirkəti nəhəng bir şirkətdir, və onun məhsullarını bütün komüter istifadəçiləri tanıyır. Buna səbəb isə dünyada ən çox istifadə olunan kompüter ƏS (əməliyyat sistemi) - bu şirkətin məhsulu olan Windows-dur.

Microsoft şirkəti yeni Windows 8 ƏS üçün yeni loqosunu təqdim etdi. Yeni dizayn tamamilə Windows 8 ƏS-nin konsepsiyasını əks etdirir. Yəni mobil dünyaya istiqamətini, Metro-stil və s.



Maraq üçün, Microsoft şirkətinin tarixcəsinə nəzər salaq və Windows ƏS-nin loqolarını bir daha yadımıza salaq.




Windows 1


Windows 3.1


Windows 95 
Bu versiya Microsoft şirkətinin ilk tam sərbəst qrafik interfeysli ƏS idi. Bundan əvvəlkilər MS-DOS ƏS üzərində işləyirdilər.



 Windows 98


Windows Me



Windows XP


Windows Vista


Windows 7




Bu isə Microsoft-un server yönlü ƏS-nin loqoları idi.

Windows NT 3.5 , 4.0


Windows 2000



Windows 2003




Windows 2008






суббота, 11 февраля 2012 г.

Lətifələr - 4

Gömrükdə:
- Sizin pasportunuzdakı şəkildə problemlər var.
- Nə problem? Odur-e, mən soldan ikinciyəm.

* * *

Arvad güzgüdə özünə baxaraq ərinə deyir:
- Mənə elə gəlir ki, mən çox eybəcərəm. Mənə bi kompliment de.
- Həyatım, sənin çox iti görmə qabiliyyətin var.

* * *

- Qəşəng qız, siz çoxdan ağ at üstündə gələn şahzadəni gözləyirdiniz?
- Düzdür.
- Baxın, mən gəldim.
- Əla, bəs şahzadə hanı?

* * *

- Bilmirsən, İlqar Xəyalə ilə barışdılar?
- Onlar istərdilər, amma alınmır. İlk addımı heç kim atmır.
- Niyə?
- Çünki onların yadından çıxıb, niyə küsüblər.

* * *

Qadın məntiqi:
- Yaxşı gəl barışaq. İkimizdə günahkarıq. Əsasən də sən...

* * *

- Fuu, yediyin almanın içində qurd görməkdən iyrənc bir şey varmı?
- Var. Yediyin almanın içində qurdun yarısını görmək.

* * *

- Ana, sən uşaq olanda kompüterin var idi?
- Yox.
- Bəs ayfon?
- Yox.
- Bəs mobil telefon?
- Yox.
- Ana, sən dinozavrları görmüsən?

* * *

- Sənin tutuquşun necədir?
- Yazıq öldü.
- Niyə? Qocalmışdı?
- Yox. Mən evlənəndən sonra ürəyi dözməyib partladı. Arvadımın monoloqlarının arasına bir söz belə sala bilmirdi.

* * *

- Anacan! Ərim mənim xətrimə dəyib. Mən sənin yanına qayıdıram!
- Yox qızım, onu cəzalandırmaq lazımdır. Mən sənin yanına gəlirəm.

* * *

İki rəfiqə söhbət edirlər:
- Mənim balacam gecələr ağlayanda, mən ona lay-lay oxuyuram, o da yatır.
- Mən də əvvəllər bu cür edirdim. Sonra qonşular mənə dedilər - "Xəyalə, qoy elə körpən qışqırsın"

* * *

Müəllimə riyaziyyat dərsində şagirddən soruşur:
- Bax, misal üçün sənin 5 manat pulun var. Atandan 2 manat da istədin. Səndə nə qədər pul olacaq?
- 5 manat.
- Bala yaxşı fikirləş?
- 5 manat müəllimə. Siz mənim atamı yaxşı tanımırsız.

* * *

Balaca Samirədən soruşurlar:
- Sənin iki dənə armudun var. Yarısını verərsən qaqaşa. Neçəsi qalacaq?
- Bir yarım.

* * *

Otaqdan uşaq səsi gəlir:
- Anaa, Anaa, Anaaa!
- Bala nə qışqırırsan. Mən mətbəxdəyəm. Gəl bura və adam kimi sözünü de.
Uşaq gəlir və deyir:
- Ana, mən təsadüfən qaqaşın qarşokunu tapdaladım.

* * *

Ana təzə ərə gedən qızından soruşur:
- Ərin sənə necə baxır?
- Ondan çox razıyam. Nə istəsəm alır.
- Deməli az istəyirsəm.

* * *

Həkim:
- Başa salın, axı arvadınız necə dəli oldu?
- Bilirsiz. Biz dağlara istirahətə getmişdik. Orada qəşəng əks-səda var idi. Arvadım isə öyrəşib ki, həmişə axırıncı söz onun olmalıdır.

* * *

Ər arvadına:
- Sən lap uşaq kimi danışırsam.
- Mən belə danışıram ki, sən başa düşəsən.

* * *

İki qoca qadın skamyada oturub söhbət edirlər
- Bura bax, sənin yadında deyil mənim adım nədi?
Bir müdət fikirləşdikdən sonra o birisi deyir.
- Yadımda deyil. Amma evdə kitabçaya yazmışam. Baxıb deyərəm. Bəs sənin yadında deyil, mənim evim hardadır?

* * *

Banka oğrular basqın edir.
- Tərpənməyin! Kassadan pulları çıxardın. Müştərilər, siz isə ciblərinizi boşaldın.
Bu zaman müştərilərdən biri yanındakına gizlincə 100 manat uzadıb deyir:
- Yadıma düşdü, mənim sənə yüz manat borcum var idi.

* * *
Əziz Quql, xahiş edirəm, özünü mənim arvadım kimi aparma. İcazə ver cümlələrimi özüm tamamlayım.

* * *

- Əla, sən nə yaxşı arıxlamısan! Yeni dietadı?
- Hə, kök, çüğündür, kartof...
- Bişirirsən, yoxsa qaynadırsan?
- Qazıram.

* * *

- Bakıda soyuq hava gözlənilir.
- Sinoptiklərin proqnozudu?
- Yox, energetiklərin.

* * *

- Vaay. Duz dağıldı. Davamız olacaq.
- Əzizim, bəlkə dava bizdən yan keçər.
- Yox həyatım. Mən artıq davaya kökləndim.

* * *

Dəlixanada həkim krosvord həll eləyir:
- Həə.. Napoleonun doğulduğu ada ...
Sonra xəstələrdən birinə baxıb soruşur:
- Bura bax, Napoleon. Sən harda doğulmusan?

* * *

Bir nəfər cin olan butulka tapır:
- Elə et ki, mən əbədi yaşayım.
- Bağışla, mənim ağam. Lakin mənim bu cür arzuları yerinə yetirməyə səlahiyyətim çatmır.
- Yaxşı, onda elə et ki, mən Azərbaycan futbol üzrə dünya çempionu olanda ölüm.

* * *

Bir gülməli lətifə - 15 dəqiqə iş vaxtından ayrılmış ömür deməkdir.




Ötən səhifələrdə lətifələr:
Lətifələr - 3 http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/anekdot.html
Lətifələr - 2  http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/anekdot-2.html
Lətifələr - 1 http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/02/anekdot-1.html

Delphi-nin 17 yaşı tamam olur

14 fevral 1995 -ci ildə Software Development Conference 95 West konferensiyasında ilk dəfə Borland şirkəti öz Delphi adlı məhsulunu təqdim etmişdi.


Software Development Conference 95 West konferensiyasında

Çoxunuz yəqin ki Delphi haqqında çox sayda "Delphi məhv olub" sözlərini eşitmisiniz. Çoxlarını da bu sözlər nostalji hisslərinə qapılaraq kədərlənməyə məcbur edir. Elə mən də ilk Windows proqramlarımı Visual Basic və Dephi-də yazmışdım. Təbii ki, dil və IDE məhv olmayıb. Sadəcə bu dilin proqramçılar arasında etibardan düşməsindən söhbət gedir.


Mən bu fikri şərh etmək istəməzdim. Mən özüm də daha çox C++/Java/C# silsiləsinin tərəfdarıyam. Sadəcə mənə də elə gəlir ki, Delphinin "qara piar"ı həqiqəti bir az üstələyir.

Bəli düzdür, Delphini çox proqramçı istifadə edirdi, ona bağlanmışdı, çoxlu sayda hazır kod, OCX və DLL komponentləri mövcud idi, və birdən birə yanlış marketinq nəticəsində Delphi "yetim" kimi ortada qaldı və öz mövqeyini əldən verdi. Bu isə sınmış ümidlər və s. emosional hisslərlə dolu olan proqramçıları bu dildən nəinki imtina etməyə, hətta onun dalınca qara daş yağdırmağa belə sövq elədi. Bunun üçün də əsaslar az deyildi. Və nəticədə - başqa dillər çox irəlilədilər. Delphi isə geri qaldı. Amma Delphinin ölüm xəbərinə hələ var.






Hal-hazırda Emracadero Delphi XE2 məhsulunu təqdim edir. Bu məhsulun krossplatformalı proqram yazmaq üçün FireMonkey -ni üstün cəhəti kimi tərifləyir. Doğrudan da,  FireMonkey, .NET və Java-dan fərqli olaraq (orada aralıq virtual kod istifadə olunur),  təbii maşın kodunu yaradır. Amma hələ ki krossplatformalı Delphi yalnız Windows, Mac OS və iOS üçün nəzərdə tutulub.

http://www.embarcadero.com/products/delphi

Təəssüf ki, yenə də markitinq problemləri qalıb. Hələ dil imkanları baxımından geri qalan Delphi (AOP, asanlaşdırılmış thread, LINQ, ...) üstəlik baçlanğıc versiyası Starter də pulludur. Nəzərə alsaq ki, Java IDE-lərin əksəruiyyəti pulsuzdur, C# üçün Visual Studio Express pulsuzdur, C++ üçün krossplatformalı IDE-si Qt pulsuzdur (üstəlik bu platforma təbii maşın kodlarını yaradır), bu çox təəccüblüdür.

Yenə də Delphi yanlış marketinqin qurbanı olacaq?
Yaşayarıq - görərik.

суббота, 28 января 2012 г.

C# dərsləri azərbaycan dilində. 11-ci dərs.

Salam,
Növbəti C# dərsimizə başlayırıq.

C# dərsləri. 11-ci dərs.

 Tiplər (1-ci hissə)


C# dili sərt (ciddi) tipləşdirilmiş dilidir. Yəni tiplərə ciddi fikir verən dildir, onların uyğunsuzluğuna imkan yaratmır. Nəticədə proqramçının səhvləri hələ kompiyasiya zamanı üzə çıxır. Bu isə böyük “baş ağrısından” bizi qoruyur.

Deməli, C# dili bizdən hər bir yeni yaratdığımız dəyişənin tipini daxil etməyimizi tələb edir. Biz dəyişənin tipini daxil etməklə, kompilyatora bu dəyişən üçün nə qədər yaddaş ayrılmasını, bu dəyişənin xüsusiyyətlərini bildiririk.

Tiplər C# dilinin tərkibində olan və ya istifadəçinin yaratdığı yeni tiplər olur.

Gəlin dilin tərkibində olan tiplərə nəzər salaq.



Gördüyünüz cədvəldə bütün tiplər C# dilinin tərkibində olan tiplərdir.

Rəqəmsal tiplər iki hissəyə bölünür – tam ədələri və kəsr ədədləri əks etdirən tiplər. Tam ədədi əks etdirən tiplər bit həcminə görə fərqlənir, yəni təbii ki çox-bitli tip daha böyük bir ədədi özündə saxlaya bilər. Hər bit həcmində olan tiplər də iki cür olur, işarəli və işarəsiz. Misal: int işarəli ədələri ifadə edə bilir (0, 564, -854546, ...). uint tipi isə yalnız müsbət ədələri ifadə edə bilər (0, 648, ...). Kəsr ədələri ifadə edən tiplərdən double tipi float-dan böyuk həcmə malikdir. decimal isə həcmdə böyük olan tipdir, və o yalnız yüksək dəqiqlik tələb edən hesablamalarda istifadə olunur (məs: riyaziyyat, bank hesablamaları, aeronaviqasiya və s.).


Qayda: daha iri həcmli tipdən olan dəyişənin qiymətini ondan balaca həcmli olan tipli dəyişənə vermək olmaz! Yalnız tərsinə olar. 






Qeyri-rəqəmsal tiplərdən char tipi Unicode simvolları ifadə edən tipdir (‘ə’, ‘ğ’, ‘2’, ‘!’, ...). 


bool tipinin isə iki qiyməti ola bilər – truefalse. Bu məntiqi tipin köməyi ilə müxtəlif məntiqi əməliyyatlar etmək olar – müqayisə, yoxlama və s. 




Aşağıdakı cədvəl bu tiplər haqqında ətraflı məlumat verir:




.NET aləmində tiplərin adını bilmək sizə vacibdir, lakin onlardan nadir hallarda istifadə olunur. Bu adlar başqa dildə .NET üçün yazılmış proqramlardan istifadə edəndə və başqa hallarda lazım ola bilər. Lakin, C# dili qeyd etdiyimiz kimi tamamile obyekt yönlü dildir, ona görə bu dilin tipləri də obyektdir. Yəni misal üçün Java dilindən ( C#-ın böyük qardaşı) fərqli olaraq tipləri obyekt örtükləri ilə əvəz etmək lazım olmur.





Bu dediklərimi siz indi tam anlamasanız da narahat olmayın. Klassları keçəndə hər şey aydın olacaq. İndi isə bilin ki  C# dilinin tiplərinin .NET ləqəbləri var, və onlarla tanış olsanız yaxşı olar.



Bir fikri də qeyd etmək lazımdır. Sual oluna bilər ki, niyə bu qədər fərqli həcmdə rəqəmsal tiplər var. Elə ən böyüyünü götürək, istifadə edək, kifayətdir. Məsələ burasındadır ki, proqramçı iri həcmli proqram yazarkən kompüterin operativ yaddaşının məhdüdlüğünü hər zaman yadda saxlamalıdır və israfa yol verməməlidir. Balaca proqramlarda isə bu əhəmiyyətli deyil, ona görə də biz hələ ki double və int tiplərindən istifadə edəcəyik.


İkinci hissədə biz tiplərin qiymət və ünvan növləri haqqında bəhs edəcəyik, inşəallah.

вторник, 30 августа 2011 г.

Müqəddəs Ramazan bayramınız mübarək!




Azərbaycan xalqını bü müqəddəs Ramazan bayramı münasibətilə təbrik edirəm.
Bu dünyanın nemətlərindən xalqımıza iman, sağlamlıq və sevinc, sülh və əmin-amanlıq, halal ruzi və bərəkət arzulayiram. Axirət üçün isə Allahın mərhəmətinə qovuşaraq Cənnət rahatlığı və əbədi sevinci arzulayıram. Oruc tutanların orucu qəbul olsun, dua edənlərin duası müstəcab olsun, inşəallah! Allah bizləri bu gözəl ayda nazil olan Qurani-Kərimi oxuyanlardan və ona əməl edənlərdən qərar versin, inşəallah! Amin!





P.S. Axır aylarda işlərim çox olduğundan bloqumda yazılarımı dayandırmalı oldum. Ümid edirəm ki, inşəallah, bir müddətdən sonra bir az boşalacam və yazdığım dərslərə davam edəcəm.

воскресенье, 1 мая 2011 г.

İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 5


Salam,

İnternetdə azərbaycan dilində olan dərsləri axtarıram. İstəyirəm dərslər tapım, və onların siyahısını öz bloqumda yerləşdirim.
Fikirləşirəm ki, hər kəs virtual aləmdə doğma dilimizdə dərslər yazıb istifadəçilərə təqdim edirsə, dəstəklənməlidir. Arzulayıram ki, Azərbaycan dilində dərslər çoxalsın. Millətimizin də azəricə online mənbələrdən maariflənmə imkanları genişlənsin.


Bu mövzuya davam edirəm.

Daha bir maraqlı saytla rastlaşdım. O, http://www.shagird.info/ linkdə yerləşir. Adında isə Shagird.az qeyd olunub. Bu sayt haqqında özüm yazmaq istədim, lakin onlaın özləri haqda dediklərini burada qeyd etsəm, tam kifayəttdir.

"Salamlar!
Bizim bu saytı yaratmaqla özümüz üçün xobbi kimi seçdiyimiz internet dizayn və proqramlaşdırmanın xeyriyyəçilik naminə istifadə olunmasını istəmişik. Kiçik bir kollektiv olaraq, biz istəyirik ki, Azərbaycan dilində olan, informasiya ilə dolğun bir sayt yaradaraq, insanlara yardım edək.
Ümidvaram bu sayt Sizlərə yardım edəcək!
Hörmətlə, Shagird.az"

Mən isə onlara bu işdə uğurlar arzulayıram.



Bundan əvvəl tapdığım internetdə yerləşdirilən dərslər siyahısına bloqumun bu səhifələrində baxa bilərsiniz -
  "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 4" -  http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/04/internetde-azerbaycan-dilinde-dersler-4.html
  "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 3" - http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/internetd-azrbaycan-dilind-drslr-3.html
  "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 2" - http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/in-2.html

суббота, 23 апреля 2011 г.

İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 4


Salam,

İnternetdə azərbaycan dilində olan dərsləri axtarıram. İstəyirəm dərslər tapım, və onların siyahısını öz bloqumda yerləşdirim.
Fikirləşirəm ki, hər kəs virtual aləmdə doğma dilimizdə dərslər yazıb istifadəçilərə təqdim edirsə, dəstəklənməlidir. Arzulayıram ki, Azərbaycan dilində dərslər çoxalsın. Millətimizin də azəricə online mənbələrdən maariflənmə imkanları genişlənsin.


 Bu mövzuya davam edirəm.


Azərbaycanda ən azı mən rastlaşdığım proqramlaşdırma haqqlnda hansısa mərhələnin bütöv kursunun ilk video dərsləri işıq üzü gördü. Bu çox sevindirici haldır. Bu kursu hazırlayan Əliyev Nəsirdir. Mündəricatından göründüyü kimi bu kursda TurboPascal haqqında lazımi məlumatlar verilir.


1.Giriş

İlkin nəzəri hissə:
2.Kompilyator,Kompilyatorun işləmə prinsipi,Kompüterinizə Turbo Pascal Kompilyatorunun yüklənməsi.
3.İdentifikatorlar,Açar Sözlər.
4.Dəyişənlər,Tiplər.
5.Turbo Pascal-da riyazi əməllər və müqayisə əməlləri.
6.Turbo Pascal-da proqramın quruluşu (strukturu).

Praktiki hissə:
7.Writeln, Readln Operatorları və onlarla iş.
8.Sabitlərin, Dəyişənlərin elan olunması və işlənməsi.
9.İF şərt operatoru və istifadəsi.
10.Şərt zamanı And , OR açar sözlərindən istifadə.
11.Bəzi lazımlı Funksiyalar və Kvadrat tənliyin həll edilməsi alqoritmi.
12.CASE operatoru.
13.Dövr operatorları.FOR Dövr operatoru.
14.Ön şərtli WHILE , son şərtli REPEAT dövr operatorları.
15.Birölçülü massivlər.
16.İkiölçülü massivlər
17.Simvol tipi,Sətr tipi.
18.Sətrlərlə iş üçün Funksiya , Prosedurlar.
19.İstifadəçi Alt proqramları (Funksiya , Prosedurlar) və onların yaradılması.
20.Turbo Pascalda mtandart modullar.
21.Modulların Strunkturu və yaradılması.
22.Fayllar,Məntiqi və Fiziki fayl.
23.Fayllarla iş.
24.Yazı tipi,WITH instruksiyası.
25.Çoxluqlar və onlarla iş.


Düzdür, mən özüm bu video-kursu izləməmişəm, lakin inanıram ki Əliyev Nəsirin dərsləri bu dili öyrənib proqramlaşdırmaya başlamaq istəyənlər üçün çox faydalı olar. Üstəgəl münasib qiyməti var - 15 manat.

Daha geniş məlumatı bu linkdən əldə edə bilərsiniz:  http://coder.az/dvd/1/index.php


Bundan əvvəl tapdığım internetdə yerləşdirilən dərslər siyahısına bloqumun bu səhifələrində baxa bilərsiniz -
  "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 3"  - http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/internetd-azrbaycan-dilind-drslr-3.html 
 "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 2" -  http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/in-2.html


среда, 6 апреля 2011 г.

Android üçün MonoDroid 1.0 artıq hazırdı


Artıq C# dilindən istifadə edən proqramçılar Android planşetlər və smartfonlar üçün MonoDroid 1.0 vasitəsilə yaza bilərlər. Bu paketə Visual Studio 2010 üçün plagin daxildir.


http://mono-android.net/

Sınamaq üçün demo versiyanı bu ünvandan yükləmək olar:
http://mono-android.net/DownloadTrial

MonoDroid-i öyrənmək üçün bu linklə başlamaq olar.
http://mono-android.net/Tutorials/Hello_World

понедельник, 4 апреля 2011 г.

2011-ci ildə Google planetin ən bahalı markası oldu

2011-ci ildə nüfuzlu Britaniya şirkətini Brande Finance-nin reytinqinə əsasən Google 44,3 milyard dollar dəyərində göstəricisiylə planetin ən bahalı markası oldu. İkinci yeri isə Microsoft şirkəti tutub.



Brand Finance-nin icraçı direktoru Devid Heyin sözlərinə görə, on liderdən beşi texnoloji şirkətidir. Bu da  onun göstəricisidir ki, brendin inkişafı üçün texnoloji innovasiyaların fasiləsiz tətbiq edilməsi və yayılması  vacibdir.

Tam siyahıya bu ünvada baxmaq olar: http://brandirectory.com/league_tables/table/global_500_2011

пятница, 1 апреля 2011 г.

JQuery 1.5.2 istifadəçilərə təqdim edildi


JQuery 1.5.2. 
2011-ci il martın 31-i çoxlarının bəyəndiyi pulsuz JQuery kitabxanasının yeni 1.5.2 versiyası işıq üzü gördü və istifadəçilərə təklif edildi.


Yeni versiyanı bu ünvanda yükləmək olar:
http://blog.jquery.com/2011/03/31/jquery-152-released/

JQuery - JavaScript dilinin pulsuz kitabxanasıdır (hazır funksiyalar toplusu). Əsasən HTML və JavaScript arasında olan qarşılıqlı əlaqənin üstündə formalaşan və bunu asanlaşdıran bir alətdir. Çox asanlıqla DOM elementlərilə və atributlarla işləmək imkanı yaradır. Bundan əlavə Ajax texnologiyası üçün asan bir API təklif edir.

Daha geniş məlumatı JQuery-nin rəsmi saytından əldə edə bilərsiniz: http://jquery.com/

суббота, 19 марта 2011 г.

Lətifələr - 3

Lətifələr dinləmək istəyəndə və ya onları internetdə oxuyanda, təəssüf ki, tez-tez əxlaqsız mövzulara aid olanlarla rastlaşırıq. Belə bir fikirə gəldim ki, ara-bir əxlaqlı lətifələrdən bir neçəsini bloqumda yazım.

Nozruz bayramınız mübarək olsun! Yazın gəlişi münasibəti ilə sevinciniz bütün il boyu sizinlə gələn yaza qədər qalsun! Süfrəniz bol, diliniz şirin, əhvalınız xoş olsun! Bayramla əlaqədar çalışdım daha çox lətifə yazım.

*  *  *

İki bit görüşür. Bitin biri o birisindən soruşur:
- Neçə gündür hardasan?
- Elşənin başında.
- Bəyəm Elşən kecəl deyil?
- Sürüşürdüm.

*  *  *

Gecə yarısı evden şübhəli səslər eşidilir. Səsə qalxan kişi həyəcan içində arvadını oyadir.
- Ay arvad, deyəsən axı evə oğru girib? Hər ehtimala qarşı dur, paltarını geyin.
- Yaşıl paltarımı geyinim, yoxsa qırmızını?

*  *  *

Biri dostuna deyir:
- Bizə bir nəfərlik istirahət zonasına bilet veriblər. Bəs nə edək? Biz ailəliklə dincəlmək istəyirik axı?
- Əgər siz ailəliklə dincəlmək istəyirsinizsə, qaynanı ora yollayın.

*  *  *

Arvad ərindən soruşur:
- Əzizim, bizim "Necə yüz il yaşamaq olar?" kitabımızı görməmisən.
- Mən onu beş günlük gizlətmişəm. Axı anan bayram günləri bizdə qalacaq.

*  *  *

Arvad ərindən psixiatora şikayət edir:
- Mənim ərim gündəlik yazır. Və orada mənim bütün səhvlərimi qeyd edir. Hətta xırda belə xətalarımı da yazır.
- Narahat olmayın, burada qorxulu bir şey yoxdur.
- Başa düşürsünüz, ərim gündəliyi bir həftə qabağa yazır.

*  *  *

Arvad ərindən soruşur:
- A kişi, bizə iki hörmətli ailədən, Atabəylərovlardan və Səmədxanlılardan elçiliyə gəliblər. Qızımızı onlardan birinə verməliyik. Sən nə deyirsən. Görəsən hansı ailənin bəxti gətirəcək.
- Səmədxanlıların bəxti gətirəcək. Qızı isə Atabəylərovlara verəcəyik.

*  *  *
Arvad ərinə:
- Mən kor və kar olmuşam sənə ərə gələndə.
- Görürsən əzizim, mən səni hansı xəstəliklərdən sağaltmışam.

*  *  *
Xəstə həkimdən soruşur:
- Doğru deyirlər ki, kök yemək gözə xeyirdi?
- Əlbəttə, siz heç eynəkli dovşan görmüsünüz?


*  *  *

Muzey işçisininə şiddətli cəva verildi. Onun səhlənkarlığı nəticəsində bir ay Maleviçin məşhur "Qara kvadrat" əsəri baş-ayaq asılmışdı.
*  *  *

Bir kişi meşədə azır və var güçü ilə qışqırır.
- Auuuu, kimsə məni eşidir?
Birdən onun qarşısına ayı çıxaır və soruşur:
- Nə qışqırırsan?
- Mee-eşədə azımışam. Fiki-irləşdim bəlkə kimsə var və məni eşidər?
- Bax mən eşitdim. Necə, rahat oldun?

*  *  *

Rüşvət almaq istəyən müəllim tələbəyə deyir:
- Siz həyəcənlanmayın. Narahat olmayın. Mənim üsulum çox sadədi. Qorxulu heç nə yoxdu. Mən sual verirəm, əgər cavab verə bilməsəniz ... hər şey aydındı.
- Bəs əgər cavab versəm?
- Onda ikinci sual verirəm, əgər cavab versən üçüncüsünü verirəm və ... hər şey aydın olana qədər.


*  *  *

Müasir cavan ailə.
Arvad seriala baxır, nə isə danışır. Sonra ərinə tərəf çönüb deyir:
- Təsəvvür edirsən. Mən deyəsən dəli oluram, televizorla danışmağa başlamışam.
Əri - kompüterə:
- Təsəvvür edirsən, arvadım televizorla danışır.



*  *  *

Qapı açılır və içəri cavan oğlan daxil olur.
- Salam, ata!
Ata kompüter arxasında oturub, və heç üzünü də çevirmədən soruşur:
- A bala, haralarda itib-batmışdın?
- Əsgərlikdə idim, ata ...

*  *  *

Fərsiz bir kənd sakini ova gedir və ayını öldürdüyünü iddia edir. Heç kəs inanmır. Lakin hamı ölü ayını gördükdə təəcüblə fərsizdən soruşurlar.
- Onun yarası yoxdur, sən ona neçə güllə atmısan?
- On dənə.
- Bəs o nədən öldü?
- Gülməkdən.





AĞILLI UŞAQLAR

- Müəllimə, insanı etmədiyi bir işə görə cəzalandırmaq olar?
- Yox, əgər eləməyibsə, olmaz.
- Müəllimə, mən ev tapşığını eləməmişəm.

*  *  *

Ata və bala küçə ilə gedirlər. Bu zaman onların üstünə bir it hürməyə başlayır.
Ata oğluna:
- Qorxma oğlum, sən bəs atalar sözünü eşitməmisən - "Hürən it adamı tutmaz"
- Mən o atalar sözünü bilirəm, bəs it onu bilirmi?

*  *  *

Müəllimə şagirdə:
- Pəncərəni bağla. Bayır soyuqdu.
- Guya pəncərəni bağlasam bayır isti olacaq.

*  *  *

- Ata, bizə məktəbdə dedilər ki, müharibədə aclıq illərində çörəyi kartla verirdilər.
- Bəli qızım elədi.
- Ata, bəş çörəkləri bankomata neçə yerləşdirirdilər.

*  *  *

Müəllimə şagirdə:
- Sən yenə də dərsə gecikdin.
- Müəllimə, oxumaq heç zaman gec deyil!

*  *  *

Ata oğlundan soruşur:
- Məktəb necədi, xoşuna gəlir?
- Orada bir qadın bizi otağa yığır və həmişə nəsə soruşur. Yəqin özü heç nə bilmir.

*  *  *

Müəllimə coğrafiya dərsində şagirddən soruşur:
- Əgər biz yer kürəsini ekvadtor xəttində deşsək, harda peyda olarıq?
- Dəlixanada.

*  *  *

- Ata, tap görüm ən çox gecikən qatar hansıdır?
- Bilmirəm oğlum, sən de.
- Keçən ildən mənə almağa söz verdiyin.


Ötən səhifələrdə lətifələr:
Lətifələr - 2  http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/anekdot-2.html
Lətifələr - 1 http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/02/anekdot-1.html


воскресенье, 13 марта 2011 г.

Proqramlaşdırma dillərini yaradanlar

Salam

Burada mən istəyirəm məşhur proqramlaşdırma dillərini yaradan tanınmış insanların şəkillərini yerləşdirim. Sonralar çalışacam onlar haqda ətraflı yazılar yerləşdirim.


C dili


Denis Riçi (Dennis MacAlistair Ritchie)
Məşhur C dilini yaradan. UNIX  sisteminin əsas yaradıcılarından biri.


Brayn Kernihan (Brian Wilson Kernighan)
Məşhur və uzun illər bestseller olan "C proqramlaşdırma dili" kitabının Denis Riçi ilə birgə müəllifi.



FORTRAN dili


Con Bekus (John Backus)
İlk yüksək səviyyəli proqramlaşdırma dili olan FORTRANIN yaradıcılar qrupunun rəhbəri.



Java dili


Ceyms Qoslinq (James A. Gosling)
Məşhur Java dilinin müəllifi.


C++ dili

Byorn Straustrup (Bjarne Stroustrup)
Danimarkalı proqramçısı - məşhur C++ dilinin müəllifi.


C# dili


Anders Heylzberq (Anders Hejlsberg)
Bu isə bizim öyrəndiyimiz C# dilinin əsas yaradıcısı. Danimarkalı proqramçı tək bu işi ilə tananmamışdır. Onun yaratdığı Pascal kompilyatoru MS-DOS əməliyyat sistemində işləyən məhşur Turbo Pascal -ın əsasını təşkil etdi. Sonralar Borland şirkətində inqlabi interfeysi ilə və sairə üstünlükləri ilə sevilən Delphi -ni yaratdı. Əgər yanılmıramsa, interfeysin intellektual köməkçi sistemləri elə Delphi-dən başladı.



Pascal dili




Niklaus Virt (Niklaus Wirth)
İsveçrəli alim Virtin kompüter aləmində olan dəyəri danılmazdır. O əsasən Pascal proqramlaşdırma dilinin yaradıcısı kimi hamımızın yadımızda qalacaq. Bu dil o 1970-ci ildə yaradılıb. Dil görkəmli fransız riyaziyyatçısı, fiziki və filosofu Blez Paskalın şərəfinə olaraq təyin edilib. Ciddi tipləşdirmə və struktur proqramlaşdırmaya əsaslanan bu dil uzun illər təhsildə geniş istifadə olunub və neçə-neçə proqramçılar nəslini yetişdirib. Ümumiyyətlə struktur proqramlaşdırmanı çox vaxt onun adı ilə bağlayırlar. Virtin yaratdığı başqa dillər - Euler (1963), Algol-W (1966), PL360 (1968), Modula (1976), Modula-2 (1979), Oberon (1988).



BASIC dili



Tomas Kurtz (Thomas Eugene Kurtz, şəkildə solda) və Con Kemeni (John George Kemeny).

Tomas Kurtz macar əsilli amerikalı riyaziyyatçı Con Kemeni ilə birgə 1964-cü ildə məhşür yüksək səviyyəli proqramlaşdırma dilini yaratdılar. BASIC (ingilis dilində əsas sözü kimi tərcümə edilir, lakin bu dilin adı həm də abbreviaturadər - Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code, yəni  yeni başlayanlar üçün simvolik təlimatların universal kodu). Bu dil bu günə qədər yaşayır. Hal-hazırda VisualBasic.NET dili öz əcdadına çox oxşamasa da, BASIC ən uzunömürlü dillərdən sayıla bilər.


Objective C dili

Bred Koks (Brad Cox)
Hal-hazırda Apple sistemində istifadə olunan Objective C dilinin müəllifi.



Perl dili

Lari Uol (Larry Wall)
Çox gözəl Perl dilinin yaradıcısı linqvist Lari Uoldur. Bu dilin adının mənası — Practical Extraction and Report Language, yəni Verilənlərin çıxarılmasının və hesabatın hazırlanması üçün praktiki dil.



Python dili


Qvido van Rossum (Guido van Rossum)
Hollandiyalı proqramçı Python (piton) dilini əsas yaradanıdır.



Ruby dili



Yukihiro Matsumoto (Yukihiro Matsumoto)
Yaponiyalı proqramçı 1995-ci ildə Ruby (rubin) adlı dili yaratdı.



PHP dili


Ramsus Lerdorf (Rasmus Lerdorf)



LISP dili

Con Makkarti (John McCarthy)
Məşhur funksional dili LISP (LISt Processing language — siyahıların işlənməsi dili) Con Makkarti tərəfindən yaradılmışdır.



JavaScript dili



Brendan Ayk (Brendan Eich)
Hal-hazırda Mozilla Corporationun baş mühəndisi işləyən Brandan Ayk 1995-ci ildə Netscape Naviqator üçün bu məşhur skript dilini yaratmışdır.


Siyahı təbii ki, tam deyil, burada mən yalnız bir neçə məhşur proqram dillərini qeyd etdim. Komputer aləmində böyük əməyi olan insanların siyahısını bir bloq səhifəsində yerləşdirmək qeyri-mümkündür. Bu insanlar informasiya aləmini öz ixtiraları ilə inkişafa doğru aparıblar və tarixə adlarını qızıl hərflərlə yazıblar. Və hələ nə qədər də olacaq ...
Arzu edirəm, nə vaxtsa bu siyahıda gələcək nəsillər türklərin də adını görsün, inşaallah.

İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 3

Salam,

İnternetdə azərbaycan dilində olan dərsləri axtarıram. İstəyirəm dərslər tapım, və onların siyahısını öz bloqumda yerləşdirim.
Fikirləşirəm ki, hər kəs virtual aləmdə doğma dilimizdə dərslər yazıb istifadəçilərə təqdim edirsə, dəstəklənməlidir. Arzulayıram ki, Azərbaycan dilində dərslər çoxalsın. Millətimizin də azəricə online mənbələrdən maariflənmə imkanları genişlənsin.

Axtarışlara davam edirəm. İnternetdə Pərviz Nəsirovun Adobe After EffectsPhotoshop proqramlarına aid ana dilimizdə video dərslər tapdım. Çox gözəl dərslərdir.

http://www.vimeo.com/nasirovparviz


Sonra Azəri türkcəsinə və ədəbiyyatımıza aid dərslər və məlumatlar toplayan bir sayt tapdım. Orada video dərsləri də gördüm və tarixlərə fikir verəndə hiss olunur yenilənən bir saytdır. Ünvanı budur:

http://www.ana-dili.com

Daha sonra biologiya fənni üzrə bir neçə video dərslər tapdım. Onlar TQDK – nın video dərsləri silsiləsindəndir və telebe.az saytında yerləşdirilib. Tam ünvanı belədir:

http://telebe.az/2010/12/test/

Bu saytda kurs işləri və referatlar da yükləyib baxmaq olar.


Əli İsmayılovun bloqu:

http://linux.dev.az

Bu bloqda maraqlı dərslər və yazılar tapa bilərsiniz.


Bundan əvvəl tapdığım internetdə yerləşdirilən dərslər siyahısına bloqumun "İnternetdə Azərbaycan dilində dərslər - 2" səhifəsində baxa bilərsiniz. Ünvan - http://mohammed-shukur.blogspot.com/2011/03/in-2.html

суббота, 12 марта 2011 г.

C# dərsləri azərbaycan dilində. 10-cu dərs.

Salam,
Növbəti C# dərsimizə başlayırıq.

C# dərsləri. 10-cu dərs.

Gəlin giriş formasında olan praktiki dərslərimizi bir neçə nəzəriyyə dərsi ilə davam etdirək. Artıq siz C şarp dili haqda ilkin təsəvvürə maliksiniz. Ona görə bir az geniş tiplər və dəyişənlər haqda danışmağımıza ehtiyac var.

Siz artıq sətir tipi və tam ədəd və kəsr ədədi əks etdirən daha iki tiplə tanış olmusunuz. Tiplər bəhsimiz bir az geniş olacaq, ona görə də ona gələn dərsimizda başlayacayıq. İndi isə gəlin dəyişənlər haqqında bəhs edək.

DƏYİŞƏNLƏR.

Dəyişən hər-hansısa bir tipin elan olunmuş istifadə olunan "nüsxəsidir".

Dəyişənlərə ad verərkən bu qaydalara riayət etmək lazımdır.

Dəyişənin adında hərflərdən (A-Z, a-z), rəqəmlərdən (0-9), alt-xəttdən "_" və "@" simvolundan istifadə oluna bilər. Lakin dəyişənin adında birinci hərf rəqəm ola bilməz, sonrakı hərflərdə isə @ ola bilməz.

Məsələn belə olar: kesrEded, sinif45, @otaq_50.
Belə isə olmaz: 45ci_otaq, sinif@22mekteb.

Ümumiyyətlə tək ingilis dilinin hərfləri yox, başqa dillərdən də istifadə etmək olar. Lakin bunun üçün hər dəqiqə dil registrini dəyişmək lazım olur. Bu isə narahatlıqla başa gəlir və ona görə bu yoldan adətən istifadə olunmur.

Dəyişənlərin adını verəndə həmişə yadınızda saxlayın ki, C# hərflərin registrına həssasdır. Yadınızdadırsa, biz artıq qeyd etmişdik ki, dəyişən bir dəfə elan olunur, ikinci dəfə elan olunması qadağandır.
Yəni belə yazmaq olmaz.


int eded = 5;
int eded = 8;


Lakin C şarpın registra həssaslığı bizə imkan yaradır ki məsələn üç dəyişənə bu adları verək - eded, Eded, və EDED  - və onlar tam fərqli bir dəyişənlər olacaqlar.



int eded = 5;
int Eded = 4;
int EDED = eded + Eded;

Ümumiyyətlə bu cür yazmaq mümkündür, lakin heç məsləhət görülmür, çünki sonra siz özünüz çaşacaqsınız, hansı ad nəyi ifadə edirdi.

Dəyişənləri adlandırmağın bir neçə yolu var. Məsələn biz istifadə etdiyimiz kəsr ədəd üçün dəyişənin adını belə yaza bilərdik:

1) Pascal (məhşur proqramlaşdırma dilinin ənənəsi) - KesrEded
2) Camel (dəvə, yəni ortada hörgüc kimi yekə hərflər var) - kesrEded
3) Uppercase (hamısı böyük hərflə) - KESREDED

Bundan əlavə atl xəttdən də istifadə olunur

4) Alt-xətt ilə başlanan adlar - _eded
5) Ortada alt xətti olan adlar - kesr_eded

Vacib bir qayda ya qanun adlandırmada yoxdur. Sadəcə ümumi ənənələr və C şarpın məsləhətləri mövcuddur. Buna əsasən adi dəyişənlərin və parametrlərin adları balaca hərflərdən başlanması məsləhətdir. Adətən Camel məsləhət görülür. Obyektin adını və xüsusiyyətlərini (bu haqda biz sonrakı dərslərimizdə danışacayıq) əks etdirən dəyişənlər isə böyük hərflə başlansa yaxşıdır. Abbreviaturalar üçün adi həyatda olduğu kimi adətən böyük hərflərdən isdifadə olunur - IO, RAM, YPX, PPX və s. Alt xəttən istifadə bəzi hallarda, məsələn dəyişənləri Visual Studionun İntelliSence-də (siz hərfləri yığarkən köməkçi bir siyahını açan alət) qruplaşdırmaq üçün, istifadə olunur.

Deməli bizə bu an lazım olan odur ki, dəyişənlərimizin adını Camel formasında yazacayıq və bu C#.NET mühiti üçün bəyəniləndir.

Dəyişənlərin adına istədiyimizi verə bilərik, lakin burada məhudiyyət var. Aşağıdakı sözləri C şarp özü istifadə edir, onlar yazılanda göy rəngə boyanırlar. Bu sözlərlə dəyişənləri adlandırmaq olmaz.



Bir neçə dənə də kontekstual sözlər var, onlar bəzi hallarda, yəni istifadə olunan konstruksiyalarda göy rəngə boyanırlar. Onlardan da istifadə etmək lazım deyil.



Hələlik dəyişənlər haqqında bu qədər. Gələn dərsimizdə biz tiplər haqda bəhs edəcəyik.

10-cu dərsin sonu.



вторник, 8 марта 2011 г.

Lətifələr - 2

Lətifələr dinləmək istəyəndə və ya onları internetdə oxuyanda, təəssüf ki, tez-tez əxlaqsız mövzulara aid olanlarla rastlaşırıq. Belə bir fikirə gəldim ki, ara-bir əxlaqlı lətifələrdən bir neçəsini bloqumda yazım.





Müdir katibəyə:
- Vacib müzakirəmiz var. Təcili işçiləri iclasa çağır.
- Selektorla? - deyə katibə soruşur.
Müdir qəzəblə cavab verir:
- Yox, Facebook-la. Belə daha tez olar.

*  *  * 

Tələbə imtahan verir. Müəllim ona sataşmaq məqsədi ilə soruşur:
- De görüm mənə, sən heç bilirsən imtahan nədir?
Tələbə özünü itirmir.
- İmtahan iki ağıllı adamın söhbətidir.
Müəllim yenə də tələbəyə söz atır:
- Bəs əgər onlardan biri ağılsızdısa?
- Onda təəssüf ki o birisi stipendiya almayacaq.

*  *  * 

Kompüter insanı heç zanam əvəz edə bilməyəcək. - Adamyeyən.

*  *  * 

- Nə üçün ağıllı insanlar azdanışan olurlar?
- Bilirsiniz, ağıllı insanların beynində o qədər qırış və əyriliklər var ki, fikirlər orada dolaşır və üzə çıxa bilmir.

*  *  * 

Santexnik psixoanalitikin kabinetdə təmir işini bitirdikdən sonra.
- Mən işimi bitirdim. Sizdən otuz manat.
- Pul sizə lazımdır?
- Bəli.
- Sizin pula ehtiyacınız var?
- Hə-ə...
- Siz bu haqda danışmaq istəyirsiniz?

C# dərsləri azərbaycan dilində. 9-cu dərs.

Salam,
Növbəti C# dərsimizə başlayırıq.

C# dərsləri. 9-cu dərs.

Nəhayət yaxınlaşdıq interaktiv proqramlaşdırmaya. Yəni artıq biz kompüterlə proqram kodu vasitəsilə ünsiyyət qurmağa başlayacayıq.

Keçən dərslərimizdə biz ədəd və sətir tiplərinin bir-birinə çevrilməsi barədə öyrəndik. Biz ToString()Convert alətlərini öyrəndik.

Gəlin sizə üçüncü çevirmə alətini də başa salım, sonra keçək interaktiv proqramlara.
Sətirlərdən ədəd tipinə keşmək üçün Parse()-dən də istifadə olunur.

Belə bir kod yazaq:

String setir = "20";
// tam edede setirden cevrilmis qiymeti veririk ve o onu qebul ede bilir
int tamEded = int.Parse(setir);
Console.WriteLine(tamEded);
Console.ReadKey();

Nəticəni yoxlayaq



Eyni ilə də kəsr ədədi üçün Parse-dən istifadə edək. Lakin yenə də milli fərqləri yada salaq və problem olmasın deyə koda System.Globalization.CultureInfo.InvariantCulture əlavə edək.

String setir = "254.6554";
// kesr edede setirden cevrilmis qiymeti veririk
// medeniyyet formati ise muxtelif ola biler (yeni "," ve ya ".")
double kesrEded = double.Parse(setir, System.Globalization.CultureInfo.InvariantCulture);
Console.WriteLine(kesrEded);
Console.ReadKey();

Yoxlayaq



Parse haqda bu qədər. Zınnimcə hər şey aydın oldu.

Belə bir suallar yarana bilər. Niyə biz konvertasiyanın üç alətini öyrəndik? Hansı daha üstündür? Biri bəs deyilmi? ...
Birincisi tiplərin konvertasiyası çox mühüm bir mövzudur. Bunu tam anlayandan sonra hər hansı bir proqlamlaşmadan danışmaq olar. Mən sizə hələ tiplər haqda çox az məlumat vermişəm. Bir azdan siz başqa tiplər haqda öyrənəcəksiniz, onların hansı yaddaşda nə formada saxlanılır. Köçürəndə hansının qiyməti, hansının isə yalnız yaddaş ünvanı köçürülür. Bu həqiqətəndə asan və tezanlanılan mövzu olmadığından mən istəyirəm siz bu məsələni tədricən öyrənəsiniz. Və bütün növ çevrilmələrdən istifadə edərək tiplərlə yaxından tanış olmağınızı nəzərdə tutmuşam. Ona görə çalışın hər bir çevrilmə üsulundan istifadə edin ki, tiplərdə çətinliklərlə rastlaşmayasınız.

İndi isə keçək interaktivliyə.
Bu günə qədər komputer öz qara konsol ekranında bizə nəsə məlumat verirdi. Bu gündən sonra isə biz də ona məlumat göndərəcəyik. Əslində biz ona artıq ReadKey vasitəsi ilə məlumat göndərirdik.

Gəlin ardıcıllıqla öyrənək.
Console.ReadLine() vasitəsilə biz kompüterə sətir göndərə bilərik.
Bu kodu yığaq:


Console.WriteLine("Bir setir daxil edin ve Enter duymesini basin.");
string s = Console.ReadLine();
Console.WriteLine("Siz bu cumleni daxil etdiniz: " + s);
Console.ReadKey();


Bu kod bizdən hər-hasısa bir cümləni daxil etməyimizi və sonda ENTER düyməsinə basmağımızı istəyir. Mən "salam dunya" sözlərini daxil etdim.
Nəticə belə oldu.



Gürdüyünüz kimi sətir daxil etdik və komputer onu setir kimi qəbul etdi və s adlı string tipli dəyişənə verməklə sonra onu istifadə etdi. Bu interaktivliyin əsas vəzifəsidir. İstifadəçinin daxil etdiyi məlumatı komputerin anlaması və onu sonradan istifadə etməsi.
Gələn dərsimizdə biz interaktiv proqramlaşdırma bəhsimizə davam edəcəyik.

9-cu dərsin sonu.